|
|
|
Fethiye
:: Side |
Side; Manavgat'ın
batısında, Side beldesine yayılmış ünlü Pamphylia kenti.
Kentte bulunan bir Helen seramiği, yerleşmenin tarihinin
MÖ 7. yy ortalarına değin indiğini göstermektedir. MÖ 6.
yy ortalarında Pers egemenliğine giren kentin belirli
bir özerkliği koruduğu, MÖ 500'den sonra bastığı
sikkelerden anlaşılmaktadır. Bu sikkelerde Athena ve
Apollon'un yanı sıra kentin simgesi nar betimlerine de
rastlanmaktadır. MÖ 334'te Büyük İskender'e savaşsız
teslim olan kent, daha sonra Mısır'da hüküm süren
Ptolemaioslar'ın, MÖ 218'de Seleukoslar'ın egemenliğine
girdi. MÖ 188'deki Apameia Barışı ile Roma'nın bağımlısı
Bergama Krallığı'na bırakıldı.
 Ancak,
Attalos H'un Güney Anadolu kıyılarını denetim altına
almak için Attaleia'yı (Antalya) kurmasına karşın
bağımsızlığını korudu. Kent MÖ 2. ve 1. yy'larda Roma
ile iyi ilişkilerinden yararlanarak ticaretini
geliştirdi ve ilk refah dönemini yaşadı. 3. yy'm
sonlarına doğru İsaurialı kabilelerin saldırıları sonucu
geriledi. 5. ve 6. yy'larda piskoposluk merkezi olarak
son parlak dönemini yaşadı. 7. yy ortalarından
başlayarak Arap saldırılarına uğradı. 9. ve 10. yy'daki
Arap akınları sonucu tahrip oldu ve terk edildi.
Kentin düzgün bloklardan oluşan göz alıcı surları, ilk
parlak döneminde MÖ 188-102 arasında inşa edildi.
Surların kara tarafındaki iyi korunmuş bölümleri,
kulelerle güçlendirildi. Roma ve Bizans dönemlerinde
onarılan deniz yönündeki surlar yıkık durumdadır. Kentin
alanını daraltan yeni surlar ise Geç Roma döneminde, MS
4. yy'da yapıldı. Arkasında yarım daire biçiminde bir
avlu bulunan ana kapı, Helenistik döneme tarihlenir.
 Kent
surları dışında, ana kapının karşısındaki anıtsal
çeşmenin üç katlı cephesinin yalnızca harap durumdaki
iki katı ayaktadır. Kentin suyu Melas (Manavgat)
Çayı'ndan, on bölümlü, 32 km uzunluğunda su kemerleri
ile getiriliyordu. 2. yy'da yapılan kemerlerin bir
bölümü günümüzde de ayaktadır. Ana kapıdan başlayan iki
ana caddeden biri güneye, günümüzde de kullanılan
ötekisi kentin agorasına uzanıyordu. Agoraya giden yolun
sağında kutsal çeşmeli bir yapı (5, 6. yy'lar), solunda
peristilli evler yer almaktaydı.
Kentin agorası, arkasında dükkanlar bulunan stoalarla
çevriliydi.Agoranın ortasındaki yuvarlak bir yapının
kalıntıları Tykhe Tapmağı olarak tanımlanır. Agoranın
kuzeybatı köşesindeki 24 kişilik oturma yeri bulunan
tuvalet iyi durumdadır.
 Agora
ve tapmak 2. yy'a tarihlenir. Agoranın bitişiğindeki
tiyatro, Roma İmparatorluk döneminin tipik örneklerinden
biridir. Geç Roma döneminde orkestrası bir korkulukla
çevrilerek gladyatör gösterilerinin yapıldığı bir arena
olarak kullanıldı. Tiyatronun 5. ve 6. yy'larda bir açık
hava kilisesine dönüştürüldüğü anlaşılmaktadır.
Agoranın yakınındaki 5. yy'a tarihlenen hamamlar restore
edilerek, Side Müzesi olarak düzenlendi. Hamamların
yakınında, mermerden yapılmış bir çeşmenin alt bölümü
yer almaktadır. 4. yy'da yapılan surlar üzerindeki
anıtsal kapı sağlam durumdadır. Kapının içe bakan batı
cephesine Vespasianus ve Titus anısına daha önce
yaptırılmış bir anıt yerleştirilmiştir. Daha sonra bu
anıt, kimi eklemelerle çeşmeye dönüştürüldü.
Tiyatro ile ana cadde arasındaki tapınak, Dionysos
Tapınağı olarak tanımlanmaktadır. Ele geçen
kalıntılarına bakılarak Erken Roma dönemine
tarihlendirilmektedir. Tiyatrodan sahile uzanan sütunlu
caddenin hemen sağındaki Hıristiyan bazilikasının bir
bölümü korunabildi. Liman yakınındaki anıtsal görünümlü
hamam kalıntıları 2. yy'a tarihlendirilmektedir. Kentin
güney ucunda yer alan Apollon Tapmağı, Korint düzeninde
bir peripterostur. Bu tapınağın yanındaki Athena
Tapınağı da Korint düzeninde ve peripteros planlıdır.
Apollon ve Athena tapınaklarının temelleri üzerine, 5.
yy'da inşa edilen üç netli bazilika geniş ölçüde tahrip
olmuştur. Yine bu kesimde bulunan ay tanrısı Men'e ait
tapmak, 3. yy'a tarihlendirilmektedir. Tapmağın
yakınında bir Bizans çeşmesi vardır. Sütunlu caddenin
güneyinde yer alan görkemli Side hamamları henüz
kazılmadı. Tiyatronun güneydoğusunda, 4. yy surlarının
dışında yer alan büyük yapı kompleksinin devlet agorası
olduğu sanılıyor.
Kent surlarının dışındaki nekropolde, çoğu Roma
döneminden birçok lahit ortaya çıkarıldı. Kentin
batısında, zengin süslemeleri ve tapınak biçimindeki
mimarisiyle dikkat çeken anıt mezar 3. yy'a
tarihlenmektedir.
 Side
Müzesi:
Side ören yerinde, agoranın karşısında yer alan hamam
kompleksi onarılarak müzeye dönüştürüldü ve 1963'te
ziyarete açıldı. Müzede mimari parçalar, Helenistik
dönem heykellerinin Roma kopyaları, imparator
heykelleri, lahitler, sunaklar ve yazıtların yanı sıra
Arkaik dönemden bir bazalt kazan, Nike, Herakles, Hermes
heykelleri, Üç Güzeller Heykeli, Zeus'un Doğuşu ve
İksion'un Cezalandırılışı'nm betimlendiği kabartmalar
ile Eroslu lahit sergilenmektedir.
Antik kentin bulunduğu belde, turizm alanında
gelişmiştir.turizm alanında
gelişmiştir.turizm alanında
gelişmiştir.
|
|
Ana
sayfa
Fethiye
Otel
Ara
Duyurular
